Gelenek · Kırgızistan
Ya döv, ya sev
Kırgız kültüründe bir oyun: kız hızlı ata biner, erkek kovalar. Yetişirse öpücük; yetişemezse dönüş yolunda kamçı. Ama asıl mesele oyunun amacında.
Bir oyunu kaybettiğinizde dövülmeyi göze alır mıydınız? Ya öpülmeyi?
Kırgız kültüründe, evliliğin ilk adımlarının atıldığı sıra dışı bir oyun var: Kız Kuumay. Kurallar basit görünüyor ama her ayrıntının bir anlamı var.
Kurallar
Evlilik çağına gelen bir kız ve bir erkek alana çıkar. Önce kız, atların en hızlısını seçer; yavaş olan at erkeğe kalır. Üstelik kız oyuna 20–25 metre önde başlar.
Hakem işaret verdiğinde erkek kızı kovalamaya başlar. Yetişirse, at üstünde kıza uzanıp yanağından öper. Ya yetişemezse? Asıl eğlence işte o zaman başlar: Bitiş çizgisine kendini yakalatmadan varan kız, dönüş yolunda erkeği kamçısıyla döverek geri getirir.
Kızın atının hızlı olması tesadüf değil. Seçimi yapan, baştan beri kız.
Oyun değil, seçim
Kız Kuumay, Kırgız kültüründe sadece bir eğlence değildi. Duyguların yüksek sesle söylenmediği zamanlarda bu oyun devreye girerdi: Gençler burada tanışır, evlilik için tercihler burada şekillenirdi.
Kızın önde başlaması ve hızlı ata binmesi de bu yüzden. Erkeği beğenmezse kaçmayı ve kamçıyı seçer; beğenirse kendini yakalamasına izin verir. Bu da evliliğe giden yol demektir.
Peki siz, bir oyunu kaybettiğinizde kamçıyla dövülmeyi göze alır mıydınız? Ya da öpülmeyi?
